Wie was Zus?

Ze was nog een tiener toen Zus in Zutphen een Zwitser tegen het lijf liep. De man was al in de dertig.

Een relatie tussen een schoolgaand meisje en een man van boven de dertig zou op zich misschien al reden geweest zijn voor roddel en achterklap.

Maar de omstandigheden maakten de omgang tussen Zus en de Zwitser Alfred Nikles extra bijzonder. Het was in de zomer van 1940. De Duitsers hadden de macht overgenomen in Nederland. En de Zwitser was niet zomaar iemand. Hij was de Ortskommandant, de Duitse autoriteit in Zutphen.

De kortstondige flirt met de Zwitser zou Zus haar hele leven achtervolgen.

Zus was geboren op 27 oktober 1924 in Zutphen. Ze groeide op een eenvoudig arbeidersgezin. Haar vader was commies bij de Nederlandse Spoorwegen, haar moeder huisvrouw. Ze had één broer.

Zus ging na de lagere school naar de MULO-school, de Koningin Wilhelminaschool in Zutphen. Toen ze daar op school zat brak de oorlog uit. In de zomer van 1940 leerde ze de Zwitserse Ortskommandant Alfred Nikles kennen. De man kwam bij haar op bezoek en ging met haar naar de film, Madame Butterfly. Zus hield van klassieke muziek, dus ze zei ja toen Alfred hem vroeg.

“Ik hou erg veel van muziek, opera, operette”, zei ze. Ze ging met hem mee. Daar zag iedereen dat zij met hem was. “En toen was het mis. Heel Zutphen wist ervan”, zei Zus.